| Darłowo |
|
|
DarÅ‚owo - (pom. Dirlowo, niem. Rügenwalde) – nadmorskie miasto w póÅ‚nocnej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, najwiÄ™ksze miasto powiatu sÅ‚awieÅ„skiego. PoÅ‚ożone nad Morzem BaÅ‚tyckim, w dolinie rzek Wieprzy i Grabowej, na Pobrzeżu KoszaliÅ„skim, na Pomorzu Zachodnim. DarÅ‚owo leży w póÅ‚nocno-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego, w zachodniej części powiatu sÅ‚awieÅ„skiego. Znajduje siÄ™ na Pomorzu Zachodnim.Miasto jest poÅ‚ożone na Pobrzeżu KoszaliÅ„skim, na obszarze dwóch mezoregionów: Wybrzeża SÅ‚owiÅ„skiego oraz Równiny SÅ‚upskiej. DarÅ‚owo posiada dzielnice: DarÅ‚ówko i RacisÅ‚aw. Już w XI w. istniaÅ‚ gród lub warownia o nazwie Dirlov lub Dirlovo, którego mieszkaÅ„cy zajmowali siÄ™ żeglarstwem, poÅ‚owami i konserwowaniem ryb, tkactwem itp. Prawa miejskie nadane w roku 1312 (prawo lubeckie). Potem, po krótkim panowaniu Brandenburczyków, w 1347 miasto przeszÅ‚o w rÄ™ce ksiÄ™cia woÅ‚ogoskiego BogusÅ‚awa V z dynastii Gryfitów, ziÄ™cia Kazimierza Wielkiego. W 1352 roku rozpoczÄ™to budowÄ™ zamku, na ten okres datuje siÄ™ też poczÄ…tek wspóÅ‚pracy z HanzÄ… (peÅ‚noprawnym czÅ‚onkiem Hanzy DarÅ‚owo zostaÅ‚o w roku 1412). W 1382 w DarÅ‚owie urodziÅ‚ siÄ™ Eryk Pomorski, znany potem jako król Norwegii Eryk III i król Danii Eryk VII oraz król Szwecji. Po detronizacji, kolejno ze wszystkich tronów, wróciÅ‚ do DarÅ‚owa i zaczÄ…Å‚ rozbudowywać miasto; tu zostaÅ‚ pochowany. Kolejnym wÅ‚adcÄ… zasÅ‚użonym dla DarÅ‚owa i caÅ‚ego Pomorza Zachodniego byÅ‚ BogusÅ‚aw X. W latach 1497 i 1558 DarÅ‚ówko i część DarÅ‚owa zalewaÅ‚y ogromne sztormy, które wyrzuciÅ‚y statki w okolice centrum miasta. W dniu 27 sierpnia 1568 roku eskadra polskiej floty wojennej króla Zygmunta Augusta, skÅ‚adajÄ…ca siÄ™ z 10 statków, napotkaÅ‚a przypadkowo w porcie w DarÅ‚owie trzy szwedzkie i dwa szkockie statki, w zwiÄ…zku z czym nastÄ…piÅ‚o ostrzelanie polskich okrÄ™tów, po którym z polskich okrÄ™tów wysadzono desant, który uderzyÅ‚ na Szwedów od strony lÄ…du. W wyniku walki zdobyto wszystkie szwedzkie statki, natomiast statkom szkockim udaÅ‚o siÄ™ odpÅ‚ynąć z portu[1]. W latach 1589, 1624, 1648, 1679 i 1722 miasto byÅ‚o z kolei niszczone przez pożary. PierwszÄ… latarniÄ™ morskÄ… wybudowano okoÅ‚o roku 1715. Po przejÄ™ciu miasta przez Hohenzollernów przeżywaÅ‚o ono aż do poÅ‚owy XVIII w. zastój gospodarczy[potrzebne źródÅ‚o]; podczas blokady kontynentalnej Anglii w okresie wojen napoleoÅ„skich na poczÄ…tku XIX w. mieszkaÅ„cy DarÅ‚owa i okolic trudnili siÄ™ przemytem brytyjskich towarów na kontynent. Przed I wojnÄ… Å›wiatowÄ… miasto liczyÅ‚o 6 tys. mieszkaÅ„ców, tuż przed II wojnÄ… Å›wiatowÄ… – ok. 8 tys.; w czasach niemieckich nosiÅ‚o nazwÄ™ (niem.) Rügenwalde. TakÄ… nazwÄ™ nosi kieÅ‚basa Rügenwalder Teewurst, przed wojnÄ… produkowana w DarÅ‚owie, a po wojnie w Zachodnich Niemczech, wyłącznie przez firmy pochodzÄ…ce z DarÅ‚owa. W czasie II wojny Å›wiatowej w DarÅ‚owie zmontowano i testowano dwa najwiÄ™ksze dziaÅ‚a w historii Å›wiata, noszÄ…ce nazwy Dora (od: Dorota) i Gustav. Kilkakrotnie na wizytacjÄ™ ich budowy przyjeżdżaÅ‚ Adolf Hitler. W 1945 miasto zostaÅ‚o włączone do Polski, zaÅ› jego niemiecka ludność wysiedlona. PierwszÄ… powojennÄ… nazwÄ… DarÅ‚owa byÅ‚ DyrÅ‚ów, nastÄ™pnie DarÅ‚ów. CaÅ‚y obszar Starego Miasta zostaÅ‚ wpisany do rejestru zabytków[2]. DarÅ‚owo zachowaÅ‚o unikatowy Å›redniowieczny ukÅ‚ad urbanistyczny z rynkiem po Å›rodku, jako gÅ‚ównym placem w mieÅ›cie. Gród byÅ‚ otoczony murami z basztami i bramami. Do dziÅ› zachowaÅ‚a siÄ™ tylko jedna brama. Zabytki chronione prawem w DarÅ‚owie: * Zamek Książąt Pomorskich – jedyny w Polsce nadmorski gotycki zamek wybudowany na planie zbliżonym do kwadratu z wieżą wysokoÅ›ci 24 metrów. BudowÄ™ zamku rozpoczÄ™to w 1352 roku za panowania BogusÅ‚awa V, na ten okres datuje siÄ™ też poczÄ…tek wspóÅ‚pracy miasta z HanzÄ…. W XVIII i XIX wieku w zamku znajdowaÅ‚y siÄ™ magazyny i wiÄ™zienie, od 1930 roku muzeum. * KoÅ›cióÅ‚ Mariacki – rozpoczÄ™cie budowy koÅ›cioÅ‚a datuje siÄ™ na 1321 r. W roku 1394 z funduszy ksiÄ™cia BogusÅ‚awa VIII wzniesiono wieżę koÅ›cielnÄ…, a nastÄ™pnie dobudowano zakrystiÄ™ i kaplice boczne. W koÅ›ciele znajdujÄ… siÄ™ sarkofagi książąt pomorskich: Eryka I (króla Danii, Norwegii i Szwecji), Elżbiety (księżniczki duÅ„skiej, żony ostatniego pomorskiego ksiÄ™cia BogusÅ‚awa XIV, zmarÅ‚ej w 1653 roku), księżnej Jadwigi (córki ksiÄ™cia Henryka Brunszwickiego i Elżbiety DuÅ„skiej, żony Ulryka, brata BogusÅ‚awa XIV). Od 1992 roku w koÅ›ciele darÅ‚owskim rozwija siÄ™ kult Matki Bożej Fatimskiej, Królowej Pokoju i JednoÅ›ci, której figura zostaÅ‚a ukoronowana przez Ojca ÅšwiÄ™tego Jana PawÅ‚a II podczas audiencji w Rzymie. ByÅ‚o to 2 czerwca 1993 roku. * ratusz – barokowy, przebudowany w 1725 roku, obecnie siedziba wÅ‚adz miasta. Przed ratuszem stoi fontanna z 1919 roku z posÄ…giem rybaka. * Brama Wysoka z obwarowaniami miejskimi – jedyna brama miejska zachowana z pierwotnego zaÅ‚ożenia murów obronnych * Kaplica Å›w. Jerzego – piÄ™tnastowieczna gotycka jednonawowa budowla, wchodzÄ…ca w skÅ‚ad dawnego szpitala Å›w. Ducha dla trÄ™dowatych * Kaplica Å›w. Gertrudy – oryginalne (XV wiek) zaÅ‚ożenie gotyckiej architektury cmentarnej na planie szeÅ›cioboku z dwunastobocznym obejÅ›ciem; caÅ‚ość nakryta dachem namiotowym z iglicÄ…. WnÄ™trze z gwieździstym sklepieniem zdobi fresk patronki żeglarzy Å›w. Gertrudy oraz godÅ‚a cechów szewskiego i piwowarskiego. PrzykÅ‚ad skandynawskiego gotyku, jedyny w Polsce. Okna koÅ›cioÅ‚a sÄ… podobne do bulajów dawnych statków.Gotycka kaplica Å›w, Gertrudy to jedyna w swoim rodzaju budowla w Polsce, nawiÄ…zujÄ…ca do angielskich wzorców budownictwa. * zabytkowy dom (pl. KoÅ›ciuszki 17) * zabytkowy dom (ul. Marii Curie-SkÅ‚odowskiej 23) * zabytkowe kamienice (na ul. PowstaÅ„ców Warszawskich 7, 15, 49, 51, 56) * mÅ‚yn wodny, nieopodal znajduje siÄ™ także spichlerz Obiekty turystyczne [edytuj] Pomnik Rybaka - Fontanna zaprojektowany zostaÅ‚ w roku 1919 przez znanego niemieckiego artystÄ™ Wilhelma Grossa, fundatorami figury rybaka, zdobiÄ…cej do dziÅ› darÅ‚owski rynek byli Heptenmacherowie. Latarnia Morska pochodzi z XIX w., wielokrotnie przebudowywana, obecnie wieża ma 22 m wysokoÅ›ci (w DarÅ‚ówku) i jest to najniższa latarnia morska na polskim wybrzeżu. Port oryginalna zabudowa portu rybackiego z XIX i XX wieku. Awanport w DarÅ‚ówku Zachodnim – miejsce, w którym podczas II wojny Å›wiatowej istniaÅ‚a stocznia statków żelbetonowych. Wszyscy żeglarze, którzy odwiedzajÄ… Port Morski DarÅ‚owo mogÄ… skorzystać z kontenera sanitarnego, umiejscowionego za mostem, po wschodniej stronie portu. W kontenerze mieÅ›ci siÄ™ toaleta, prysznic i pomieszczenie rekreacyjne. Można również podłączyć siÄ™ do energii elektrycznej oraz po uprzednim kontakcie z ZarzÄ…dem Portu pobrać wodÄ™ sÅ‚odkÄ…. Atrakcje turystyczne [edytuj] * unikatowy Å›redniowieczny ukÅ‚ad urbanistyczny Starego Miasta. * rozsuwany most: oryginalny mechanizm, przy ujÅ›ciu Wieprzy do morza (w DarÅ‚ówku);. * MiÄ™dzynarodowy Zlot Historycznych Pojazdów Wojskowych - impreza cykliczna w sezonie letnim * elektrownia wiatrowa: elektrownia wiatrowa liczy obecnie 9 wiatraków (dużych) oraz 5 mniejszych. Obecnie sÄ… to jedne z najwiÄ™kszych wiatraków w Europie, o wysokoÅ›ci 118 m. * betonowe podstawy wyrzutni V-1 i V-2 z czasów II wojny Å›wiatowej. Szlaki turystyczne [edytuj] * Szlak Rezerwatów - 75 km na trasie Polanów-DarÅ‚owo * Szlak Nadmorski - 100 km na trasie Mielno-JarosÅ‚awiec * szlak turystyki wodnej rzeka Wieprza - spÅ‚yw KÄ™pice-DarÅ‚owo * Szlak Zabytków Åšredniowiecza - 104 km. Przebiega przez: DarÅ‚owo, DÄ…bki, DobiesÅ‚aw, Jeżyce, SÅ‚owino, Boleszewo, Krupy, Stary JarosÅ‚aw, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, DÄ…bki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, Å›redniowieczne koÅ›cioÅ‚y, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego |
| < Prev | Next > |
|---|









