| Karwia |
|
|
Karwia (kaszb. Karwiò) – stara kaszubska wieÅ› rybacka, obecnie miejscowość (soÅ‚ectwo) w gminie miejskiej WÅ‚adysÅ‚awowo, w powiecie puckim w województwie pomorskim. SÄ…siaduje z Morzem BaÅ‚tyckim. PoÅ‚ożona niedaleko najdalej na póÅ‚noc wysuniÄ™tego punktu Polski, jest turystycznÄ… częściÄ… WÅ‚adysÅ‚awowa. W rejonie Karwi uchodzi do morza niewielka rzeczka Karwianka. część miasta jest zaopatrzona w liczne prywatne kwatery, pensjonaty i oÅ›rodki wypoczynkowe. BÅ‚oto KarwieÅ„skie i las Karwia wymienia przekaz z 1274 r. z okazji okreÅ›lania granicy pobliskiego Goszczyna. Przekaz ów gÅ‚osi: "MiÄ™dzy naszymi odargowskimi i karwieÅ„skimi bÅ‚otami", z czego można domyÅ›lać siÄ™, że istniaÅ‚a już osada. Legenda gÅ‚osi, iż w 1462 roku nieopodal osady rozegraÅ‚a siÄ™ wygrana przez Polaków (pod dowództwem Piotra Dunina) potyczka z przypadkowo napotkanym oddziaÅ‚em krzyżackim. Po walce rycerze schronili siÄ™ w osadzie, noszÄ…cej wtedy nazwÄ™ Karven. Zapis z 1570 r. nazywa wieÅ› dzisiejszym mianem, ale pojawiajÄ… siÄ™ też miana KarwieÅ„, Karwiany i Karwa.W 1599 starosta pucki Jan Wejher sprowadziÅ‚ do wsi Karwia osadników holenderskich, których zadaniem byÅ‚o stworzenie sieci melioracyjnej regulujÄ…cej bagna otaczajÄ…ce miejscowość. Holendrzy, zobowiÄ…zani do pÅ‚acenia podatków i obrony, w razie niebezpieczeÅ„stwa, starostwa puckiego, mieszkali w Karwi przez stulecia, zachowujÄ…c odrÄ™bne wyznanie i jÄ™zyk. Z tego powodu do dziÅ› tereny te zwane sÄ… przez Kaszubów Olendrami. PozostaÅ‚oÅ›ciÄ… po ich dziaÅ‚alnoÅ›ci jest niespotykany nigdzie w okolicy system zabudowy: dwurzÄ™dówka bagienna Lustracja z 1626 r. mówi o gburach i rybakach pÅ‚acÄ…cych podatek od Å‚Ä…k oraz o zagrodniku i kowalu. We wsi mieszkaÅ‚o wówczas 11 rybaków. W 1678 r. byÅ‚o ich tylko 9, a wszystkich mieszkaÅ„ców 39, soÅ‚tys zwaÅ‚ siÄ™ SzapaÅ‚a. Rok wczeÅ›niej Karwia otrzymaÅ‚a od króla Sobieskiego przywilej regulujÄ…cy m.in. sprawy podatków. Nie pÅ‚acono podatków od poÅ‚owów a jedynie od gruntów. KoÅ›cióÅ‚ parafialny znajdowaÅ‚ siÄ™ w Strzelnie, poÅ‚ożonym w odlegÅ‚oÅ›ci 10 km. W 1772 r. mieszkaÅ‚o w Karwi 9 gburów i 3 chaÅ‚upników. W lipcu nastÄ™pnego roku ogromna powódź zalaÅ‚a caÅ‚Ä… wieÅ›, przynoszÄ…c dodatkowe zniszczenia. W roku 1849 Karwia liczyÅ‚a już ok. 200 mieszkaÅ„ców. W latach 30. XX wieku na zachód od wsi wybudowano kilometrowÄ… tamÄ™ typu holenderskiego-skutecznie zabezpieczyÅ‚o to KarwiÄ™ przed powodziami, umożliwiajÄ…c rozwój miejscowoÅ›ci i jej przemianÄ™ z osady rybackiej w popularny kurort turystyczny. W 1954 roku wybudowano w Karwi KoÅ›cióÅ‚ pod wezwaniem Å›w. Antoniego z Padwy. W Sylwestra 1978 nieopodal Karwi osiadÅ‚ na mieliźnie holenderski statek Anna Broere, przewożący na pokÅ‚adzie tony toksycznych dla Å›rodowiska chemikaliów. O istniejÄ…cym wtedy zagrożeniu informowaÅ‚y wyÅ‚Ä…cznie tabliczki na drewnianych koÅ‚kach, umieszczone w przybrzeżnym lesie. WyznaczaÅ‚y tzw. "strefÄ™ niebezpieczeÅ„stwa". W październiku 1994 roku na platformie Probalticu, dyrektor zarzÄ…dzajÄ…cy Polskiego Ratownictwa OkrÄ™towego pan StanisÅ‚aw Rutkowski, uchyliÅ‚ rÄ…bka tajemnicy. Z wypowiedzi wynika, że gdyby substancje znajdujÄ…ce siÄ™ w Å‚adowniach "Anna Broere" poÅ‚Ä…czyÅ‚y siÄ™ z wodÄ…, należaÅ‚oby ewakuować ludność aż z Trójmiasta. Szczęśliwie udaÅ‚o siÄ™ uniknąć wycieku i zwiÄ…zanej z tym katastrofy ekologicznej. |
| < zurück | weiter > |
|---|
